Poradnik
Zakaz telefonów w szkole: co obowiązuje w Polsce.
W ciągu trzech lat zakazy telefonów w szkołach rozpowszechniły się w całej Europie. W Polsce od 1 września 2026 r. obowiązuje ustawa dla szkół podstawowych. Oto zasady na 4 listopada 2026 r. i to, co mówią dotychczasowe badania.
W skrócie. Od 1 września 2026 r. uczniowie szkół podstawowych nie mogą korzystać na terenie szkoły z telefonów ani innych urządzeń, które służą do komunikacji lub nagrywania, także na przerwach. W przedszkolach telefonów nie wolno przynosić ani używać, a w szkołach ponadpodstawowych decyduje statut. Badania pokazują na razie mniej rozpraszania na lekcjach, ale jeszcze bez wyraźnej zmiany w ocenach czy samopoczuciu.
Polska: ustawa od 1 września 2026 r.
- Szkoły podstawowe. Uczniowie nie mogą korzystać z telefonów ani innych urządzeń do komunikacji lub nagrywania, gdy są w szkole na zajęciach i pod opieką szkoły, także na przerwach, ani podczas zajęć poza szkołą. Wycieczki reguluje statut szkoły.
- Wyjątki. Za zgodą nauczyciela, na przykład do nauki albo do pilnego kontaktu z rodzicami. Za zgodą dyrektora z powodu choroby, niepełnosprawności lub specjalnych potrzeb. A także w sytuacji bezpośredniego zagrożenia.
- Przedszkola. Telefonów nie wolno przynosić ani używać.
- Szkoły ponadpodstawowe. Statut szkoły musi określić warunki korzystania z telefonów albo ich zakaz.
- Forma i terminy. Ustawa z 3 lipca 2026 r. zmieniająca Prawo oświatowe (Dziennik Ustaw 2026, poz. 1036), obowiązuje od 1 września 2026 r.; statuty trzeba dostosować do 31 grudnia 2026 r.
Zestawienie UNESCO z marca 2026 r. wymienia jeszcze Polskę wśród krajów, w których szkoły same ustalają zasady; powstało przed nową ustawą.
Sąsiedzi w skrócie
| Kraj | Zasada | Od kiedy |
|---|---|---|
| Niemcy | Każdy kraj związkowy decyduje sam; według ankiety agencji epd z kwietnia 2026 r. 8 z 16 zakazuje telefonów w całości lub częściowo | Różnie |
| Węgry | Rozporządzenie rządu: telefony oddawane na początku dnia i zamykane | 1 września 2024 r. |
| Austria | Rozporządzenie: bez telefonów i smartwatchy do 8. klasy, także na przerwach | 1 maja 2025 r. |
| Szwecja | Ustawa: telefony zbierane na początku dnia szkolnego | Sierpień 2026 r. |
| Francja | Ustawa: bez telefonów od przedszkola do liceum | Licea od 1 września 2026 r. |
Na świecie UNESCO naliczyło do marca 2026 r. krajowe zakazy telefonów w szkołach w 58% państw, czyli w 114 systemach edukacji. Wszystkie kraje Europy w naszym przeglądzie po angielsku: phones in schools in Europe.
Co mówią badania
- Rozpraszanie jest częste. W PISA 2022 średnio w krajach OECD 30% piętnastolatków mówiło, że na większości lub na wszystkich lekcjach matematyki rozpraszają ich urządzenia cyfrowe, a 25%, że rozpraszają ich koledzy, którzy z nich korzystają.
- Zakaz zmniejsza rozpraszanie, jeśli jest egzekwowany. Tak wynika z analizy OECD danych PISA 2022. Mimo to w szkołach z zakazem 29% uczniów mówiło, że w szkole korzysta ze smartfona kilka razy dziennie.
- Na razie bez wyraźnej zmiany wyników. W PISA 2025 prawie połowa uczniów (49,5%) chodziła do szkół z zakazem, wobec 34% w 2022 r. Nowe zakazy od 2022 r. nie wiązały się jednak ze zmianą średnich wyników z przedmiotów przyrodniczych ani z czytania, a dane PISA nie pozwalają ustalić przyczyny i skutku.
- Na razie bez wyraźnej zmiany samopoczucia. Badanie 1227 uczniów w wieku 12–15 lat z 30 angielskich szkół wykazało, że tam, gdzie telefony były ograniczone, uczniowie korzystali z nich w czasie dnia szkolnego o około 40 minut krócej, a z mediów społecznościowych o około 30 minut krócej. Nie znaleziono jednak różnicy w samopoczuciu ani w korzystaniu w ciągu całego dnia.
Na razie więc: spokojniejsze lekcje, ale jeszcze bez wyraźnej zmiany w ocenach czy samopoczuciu. Zakazy są nowe, a badania pokazują tylko jeden moment.
Co to oznacza dla rodzin
- Poznać statut szkoły: określa, gdzie zostaje telefon i co się dzieje, gdy uczeń go użyje.
- Smartwatche i inne inteligentne urządzenia często też są objęte zakazem: Austria wymienia smartwatche, a Flandria zakazuje inteligentnych urządzeń wszelkiego rodzaju.
- Wieczór liczy się tak samo jak lekcje: telefon poza sypialnią w nocy. A od ilu lat media społecznościowe: media społecznościowe od ilu lat?
Gdzie jesteśmy
Lychnos Ring jest dla dorosłych, nie do szkoły; przepisy zakazujące inteligentnych urządzeń na lekcjach objęłyby też pierścień. Dorosłym, którzy chcą częściej odkładać telefon, odpowiada na drobne sprawy prosto z palca. Jest w fazie rozwoju. Więcej: asystent bez telefonu.
Źródła
Odczytane 4 listopada 2026 r.: Dziennik Ustaw, ustawa z 3 lipca 2026 r. (poz. 1036); UNESCO, phone bans in schools are spreading; OECD, PISA 2022, tom II i PISA 2025, tom I; Goodyear i in., SMART Schools, The Lancet Regional Health – Europe, 2025. Pozostałe kraje: źródła w angielskim przeglądzie. Przepisy się zmieniają; aktualizujemy tę stronę. Informacje ogólne, nie porada prawna.
Pytania
Od kiedy obowiązuje zakaz telefonów w szkołach podstawowych?
Od 1 września 2026 r., na podstawie ustawy z 3 lipca 2026 r. zmieniającej Prawo oświatowe. Szkoły mają czas do 31 grudnia 2026 r. na dostosowanie swoich statutów.
Czy zakaz obejmuje przerwy i szkoły ponadpodstawowe?
W szkole podstawowej obejmuje cały czas zajęć i opieki na terenie szkoły, także przerwy, oraz zajęcia poza szkołą. W szkołach ponadpodstawowych warunki korzystania z telefonów albo ich zakaz określa statut szkoły.